Sturen op voersaldo juist nu interessant

Iedere melkveehouder weet het. De efficiëntie van de omzetting van voer in melk is sterk bepalend voor het rendement van de melkveehouderij. Maar in de zorgen over de toekomst en de drukte van alledag raakt het bewustzijn nog wel eens op de achtergrond. De melkveespecialisten van De Heus Voeders vestigen daarom de komende maanden extra aandacht op het kengetal ‘voersaldo per koe’, het bedrag dat overblijft als de voerkosten per koe per dag worden afgetrokken van het melkgeld per koe per dag.

‘Voerkosten, inclusief de kosten voor eigengeteeld ruwvoer, zijn de grootste kostenpost op een melkveebedrijf. Melkgeld is de grootse opbrengstenpost. Sturen op voersaldo is dus direct sturen op verdienvermogen’, zo verklaart specialist Klaas Coppens de aandacht voor dit kengetal. ‘Werken aan een hoger voersaldo is altijd waardevol’, benadrukt hij. ‘Maar een lage melkprijs maakt het extra interessant om via een hoger voersaldo meer liquiditeit te realiseren.’

De melkveespecialist benadrukt dat werken aan een beter voersaldo niet alleen zinvol is voor intensieve melkveehouders die veel voer aankopen en een hoge productie per koe nastreven. Ook op extensieve bedrijven worden kosten voor de productie van ruwvoer gemaakt en loont het om voer zo efficiënt mogelijk om te zetten in melk. ‘Wij zien tussen bedrijven verschillen in voersaldo van twee tot wel drie euro per koe per dag. Bij honderd koeien betekent dit bij de huidige melkprijs een inkomensverschil van minstens 70.000 euro per jaar’, rekent Coppens voor. Hij merkt dat veehouders geïnteresseerd zijn in het voersaldo op hun bedrijf.
‘Maar vaak hebben ze nog geen idee waar ze staan ten opzichte van collega’s en waar winst te halen is.’

Overigens waarschuwt de melkveespecialist voor het trekken van snelle conclusies. ‘Vaak ligt de oorzaak van een afwijkend voersaldo dieper dan simpelweg te krap of te royaal voeren’, benadrukt hij. ‘Het voersaldo wordt bepaald door veel factoren, die afhankelijk zijn van bedrijfsomstandigheden. Waar winst valt te halen verschilt dus van bedrijf tot bedrijf. Om dit inzichtelijk te maken heeft De Heus de voersaldocheck ontwikkeld.’

Verschillen in voersaldo worden volgens Coppens onder andere verklaard door verschillen in ruwvoerkwaliteit en rantsoensamenstelling. Maar ook de diergezondheid en het management rondom de koe spelen een belangrijke rol. Sterk bepalend voor het voersaldo is ook de vruchtbaarheid van de veestapel. ‘Verse koeien produceren efficiënter dan oudmelkte koeien. Hoe korter de tussenkalftijd, hoe kleiner het gemiddelde aantal lactatiedagen van de veestapel en hoe hoger de voerefficiëntie en het voersaldo’, legt de melkveespecialist uit. Hij wil hiermee niet zeggen dat bedrijven met een verlengde tussenkalftijd per definitie slecht scoren op voersaldo. ‘Ik ken bedrijven waar de koeien heel persistent zijn en daardoor efficiënt blijven produceren. Maar minder persistente koeien zijn gebaat bij een tussenkalftijd van minder dan 400 dagen.’

Nog bepalender voor het voersaldo is volgens Coppens de uitval vanwege vruchtbaarheidsproblemen. ‘Verlagen van het vervangingspercentage verbetert direct het voersaldo. Oudere koeien produceren namelijk efficiënter dan jonge dieren die een deel van het voer nog nodig hebben voor groei’, legt hij uit. ‘Bovendien betekent een langere levensduur dat minder jongvee hoeft te worden opgefokt.’

Ten slotte is ook genetische aanleg een factor van betekenis voor het voersaldo. ‘De genetische aanleg bepaalt de optimale voerstrategie. Koeien met een hoge erfelijke aanleg voor productie vragen een ander voerregime dan koeien met een lagere erfelijk aanleg’, legt Coppens uit. Maar omgekeerd kan fokkerij volgens hem ook helpen om het voersaldo te verbeteren. ‘Fokken op een efficiëntere productie met behoud van gezondheid, vruchtbaarheid en levensduur levert een veestapel op die voer efficiënter omzet in melk. Dit leidt automatisch tot een hoger voersaldo.’